انسولین و گلوکاگون چگونه قند خون را تنظیم می کنند؟ مشاوره تغذیه تلفنی


انسولین و گلوکاگون چگونه قند خون را تنظیم می کنند؟

پانکراس انسولین و گلوکاگون ترشح می کند. هر دو هورمون نقش مهمی در متعادل کردن سطح قند خون دارند. اگر سطح هر یک از این هورمون ها بالاتر یا کمتر از حد مطلوب باشد، سطح قند خون ممکن است افزایش یا کاهش یابد. انسولین و گلوکاگون با هم به ایجاد حالتی در بدن به نام هموستاز کمک می کنند که در آن وضعیت بدن ثابت می ماند. وقتی قند خون خیلی بالا باشد، پانکراس انسولین بیشتری ترشح می کند. وقتی سطح قند خون کاهش می یابد، لوزالمعده گلوکاگون ترشح می کند تا قند خون را افزایش دهد. این تعادل به تامین انرژی کافی برای سلول‌ها کمک می‌کند و در عین حال از آسیب عصبی که می‌تواند ناشی از سطح بالای قند خون باشد، جلوگیری می‌کند.

این مقاله عملکرد و فرآیندهای انسولین و گلوکاگون و همچنین اثرات آنها بر دیابت را شرح می دهد.

انسولین، گلوکاگون و قند خون

انسولین و گلوکاگون بر سطح قند خون در بدن تأثیر می گذارد. بدن کربوهیدرات های غذا را به گلوکز تبدیل می کند که یک قند ساده است. گلوکز به عنوان یک منبع حیاتی انرژی عمل می کند.

سطح قند خون، معیاری برای میزان استفاده بدن از گلوکز.

اینها در طول روز متفاوت است. با این حال، در بیشتر موارد، انسولین و گلوکاگون این سطوح را در محدوده سالم نگه می‌دارند.

وقتی بدن گلوکز کافی را تبدیل نمی کند، سطح قند خون بالا باقی می ماند. انسولین به سلول ها در جذب گلوکز کمک می کند، قند خون را کاهش می دهد و سلول هایی را که برای انرژی به گلوکز نیاز دارند، تامین می کند.

وقتی سطح قند خون خیلی پایین باشد، لوزالمعده گلوکاگون ترشح می کند. گلوکاگون به کبد کمک می کند تا گلوکز ذخیره شده را آزاد کند که باعث افزایش قند خون می شود.

سلول های پانکراس مسئول ترشح هر دو هورمون انسولین و گلوکاگون هستند. پانکراس حاوی بسیاری از این گروه های سلولی است. انواع مختلفی از سلول ها در پانکراس وجود دارد، از جمله سلول های بتا که انسولین آزاد می کنند و سلول های آلفا که گلوکاگون را آزاد می کنند.

انسولین چگونه کار می کند؟

سلول ها برای انرژی به گلوکز نیاز دارند. با این حال، اکثر آنها بدون کمک انسولین قادر به استفاده از گلوکز نیستند.

انسولین به گلوکز اجازه می دهد تا به سلول ها برسد. گلوکز به گیرنده های انسولین روی سلول های سراسر بدن متصل می شود و انسولین به گلوکز کمک می کند تا وارد سلول شود.

سطوح پایین انسولین به طور مداوم در سراسر بدن در گردش است. هنگامی که قند خون بالا باشد، سیگنال های انسولین به کبد منتقل می شود. کبد گلوکز را جذب می کند و سپس آن را به مولکول دیگری به نام گلیکوژن تبدیل می کند.

هنگامی که سطح قند خون کاهش می یابد، گلوکاگون به کبد دستور می دهد تا گلیکوژن را به گلوکز تبدیل کند و سطح قند خون را به حالت عادی برگرداند.

انسولین همچنین با انتقال آمینو اسیدها به ترمیم عضلات پس از آسیب کمک می کند. اسیدهای آمینه به ساخت پروتئین در بافت عضلانی کمک می کنند، بنابراین زمانی که سطح انسولین پایین باشد، عضلات ممکن است به درستی ترمیم نشوند.

گلوکاگون چگونه کار می کند؟

کبد گلوکز را برای تامین انرژی سلول ها در دوره های قند خون پایین ذخیره می کند. نخوردن غذا و تغذیه نامناسب باعث کاهش قند خون می شود. با ذخیره گلوکز، کبد تضمین می کند که سطح قند خون بین وعده های غذایی و در طول خواب شبانه ثابت بماند.

هنگامی که قند خون کاهش می یابد، سلول های پانکراس گلوکاگون ترشح می کنند. گلوکاگون به کبد کمک می کند تا گلیکوژن را به گلوکز تبدیل کند و گلوکز را در جریان خون افزایش دهد.

انسولین و گلوکاگون در یک چرخه کار می کنند. گلوکاگون با کمک به کبد به افزایش قند خون کمک می کند، در حالی که انسولین به سلول ها کمک می کند از گلوکز استفاده کنند که باعث کاهش قند خون می شود.

سطح بهینه قند خون

مجموعه ای از عوامل از جمله مقاومت به انسولین، دیابت و رژیم غذایی نامتعادل می توانند سطح قند خون را افزایش یا کاهش دهند. واحد استاندارد اندازه گیری سطح قند خون، میلی گرم در دسی لیتر (mg/dl) است. محدوده بهینه قند خون به شرح زیر است:

زمان

سطح قند خون (mg/dl)

قبل از صبحانه

فرد بدون دیابت: 100

افراد مبتلا به دیابت: 130-70

دو ساعت بعد از غذا

فرد بدون دیابت: کمتر از 140

افراد مبتلا به دیابت: کمتر از 180 نفر

زمان خواب

فرد بدون دیابت: 120

افراد مبتلا به دیابت: 150-90

A1C اندازه گیری است که تصویری از میانگین گلوکز را در یک دوره زمانی طولانی نشان می دهد. A1C برای افراد دیابتی باید کمتر از ۷ درصد و برای افراد بدون دیابت کمتر از ۶ درصد باشد.

سطح قند خون چگونه بر بدن تأثیر می گذارد؟

انسولین و گلوکاگون به خصوص در افرادی که قند خون بالا یا پایین دارند، اثر فوری ندارند.

قند خون بالا

علائم قند خون بالا عبارتند از:

  • ادرار زیاد: کلیه ها سعی می کنند از شر گلوکز اضافی خلاص شوند و به قند خون بالا پاسخ دهند.
  • تشنگی بیش از حد همراه با تکرر ادرار: هنگام تلاش برای تنظیم قند خون، کلیه ها دچار کم آبی شده و احساس تشنگی شدید می کنند.
  • احساس گرسنگی بیش از حد: قند خون بالا مستقیماً باعث ایجاد احساس گرسنگی در شما نمی شود. با این حال، انسولین پایین اغلب باعث گرسنگی همراه با قند خون بالا می شود.

با گذشت زمان، قند خون بسیار بالا می تواند منجر به علائم زیر شود:

  • کاهش وزن بدون دلیل مشخص
  • سرعت بازیابی را کاهش دهید
  • خارش و خشکی پوست
  • افزایش خطر عفونت
  • سردرد
  • خستگی و عدم تمرکز
  • تاری دید
  • یبوست، اسهال یا هر دو
  • اختلال نعوظ در مردان

قند خون پایین

تأخیر بین وعده های غذایی، تغذیه نامناسب، برخی داروهای دیابت و برخی شرایط پزشکی می تواند سطح قند خون را کاهش دهد.

علائم قند خون پایین عبارتند از:

  • سرگیجه
  • ضربان قلب سریع
  • ضعف
  • سوزن سوزن شدن، به ویژه در زبان، لب ها، بازوها یا پاها
  • گرسنگی همراه با حالت تهوع
  • از هوش رفتن
  • سردرگمی و عدم تمرکز
  • تحریک پذیری

اگر قند خون پایین درمان نشود، می تواند منجر به تشنج یا از دست دادن هوشیاری شود.

انواع دیابت

دیابت زمانی رخ می دهد که انسولین بی اثر شود یا بدن قادر به تولید آن نباشد. این بیماری باعث ایجاد مشکلاتی در تنظیم قند خون می شود.

انواع مختلفی از دیابت وجود دارد:

دیابت نوع 1

دیابت نوع 1 یک بیماری خود ایمنی است که اغلب در سنین پایین رخ می دهد. به همین دلیل است که گاهی اوقات به آن دیابت نوجوانی می گویند.

این نوع دیابت شامل حملات سیستم ایمنی بدن به سلول های بتا است که انسولین را در پانکراس تولید می کنند.

افراد مبتلا به دیابت نوع 1 اغلب قند خون بسیار بالایی را تجربه می کنند. سطح انسولین پایین است، به این معنی که آنها نمی توانند مقادیر زیادی گلوکز در خون خود مصرف کنند.

دیابت نوع 2

دیابت نوع 2 شایع ترین نوع دیابت است و معمولاً به دلیل سبک زندگی مانند اضافه وزن پیشرفت می کند.

افراد مبتلا به دیابت نوع 2 مقاومت به انسولین دارند، به این معنی که ناتوانی بدن در تولید انسولین کافی یا ناتوانی در استفاده بهینه از انسولین تولید شده رخ می دهد.

دیابت بارداری

دیابت بارداری نوعی دیابت است که در برخی از زنان در دوران بارداری رخ می دهد. هنگامی که یک زن باردار است، جفت که از جنین در حال رشد حمایت می کند، ممکن است توانایی مادر در استفاده از انسولین را کاهش دهد. این منجر به مقاومت به انسولین می شود که علائم آن شبیه به دیابت نوع 2 است.

دیابت بارداری معمولا پس از تولد نوزاد از بین می رود. با این حال، این یک عامل خطر برای دیابت نوع 2 در آینده است.

برخی از افراد مبتلا به دیابت نوع 1 و برخی افراد مبتلا به دیابت نوع 2 هستند که باید سطح انسولین خود را کنترل کنند و قند خون خود را از طریق رژیم غذایی و ورزش منظم کنترل کنند.

مترجم: سیدحمیدرضا ناجی

منبع:

Medicalnewstoday