انواع رژیم های کاهش وزن


بهترین درمان برای اضافه وزن و چاقی، درمانی است که شامل اصلاح رژیم غذایی، تغییر فعالیت بدنی و رفتار درمانی به طور همزمان باشد. به طور کلی در تغذیه درمانی چاقی نکاتی وجود دارد که برای دستیابی به کاهش وزن موفق و همراه با سلامت و همچنین حفظ وزن از دست رفته باید مورد توجه قرار گیرد. اولین هدف کاهش 5 تا 7 درصد وزن بدن است. به طور کلی برنامه های غذایی به سه دسته تقسیم می شوند:

  • رژیم کم انرژی (1500-1200 کیلو کالری در روز)
  • رژیم غذایی بسیار کم انرژی (کمتر از 800 کیلو کالری در روز)
  • رژیم های غذایی حاوی جایگزین های غذایی
  • رژیم غذایی با ترکیبات مختلف درشت مغذی ها

رژیم های کم انرژی: رایج ترین نوع رژیم کاهش وزن است. آنها معمولاً با 1000-500 کیلو کالری انرژی منفی در روز و اغلب 1800-800 کیلو کالری (55٪ کربوهیدرات، 30٪ چربی و حدود 15٪ پروتئین) طراحی می شوند. این رژیم ها معمولا با کاهش 400 تا 500 گرم در هفته همراه هستند. از منظر تغذیه، یک رژیم غذایی سالم باید بتواند نیاز بدن به ریزمغذی هایی مانند ویتامین ها و مواد معدنی را برطرف کند، علاوه بر آن درشت مغذی هایی مانند پروتئین، کربوهیدرات ها و اسیدهای چرب را تامین کند.

رژیم های بسیار کم انرژی: این رژیم ها کمتر از 800 کیلو کالری در روز انرژی دارند. به طور معمول، این رژیم حاوی 100-70 گرم پروتئین، 80 گرم کربوهیدرات و 15 گرم چربی در روز است. توجه به این نکته ضروری است که این گروه از رژیم ها باید زیر نظر دقیق متخصصان تغذیه انجام شود و حداکثر برای 3 تا 6 ماه یا 12 تا 16 هفته تنظیم شود.

رژیم های غذایی حاوی رژیم های غذایی بسیار کم انرژی و ایزوکالری: این یک رژیم روزه داری متناوب است[1] همچنین به طور روزانه، بین رژیم غذایی بسیار کم کالری (25 درصد از انرژی مورد نیاز تخمینی یک فرد، که معمولا کمتر از 800 کیلو کالری در روز است) و رژیم غذایی ایزوکالری (معادل نیاز انرژی برآورد شده یک فرد) نامیده می شود. این برنامه با تحمل بیشتر، حفظ توده عضلانی و کاهش خطر کاهش وزن در مقایسه با رژیم بسیار کم انرژی در برخی بیماران همراه بوده است.

رژیم های غذایی حاوی جایگزین های غذایی: یکی از راه های کنترل حجم وعده های غذایی، استفاده از غذاهای آماده به جای غذای اصلی است. این روش هم در مرحله کاهش وزن و هم در مرحله تثبیت وزن می تواند در کاهش وزن بسیار موثر باشد زیرا میزان کالری و ترکیبات دریافتی را دقیقاً تنظیم می کند.

رژیم غذایی با ترکیبات مختلف درشت مغذی ها: این نوع رژیم ها معمولا 1000-500 کیلو کالری انرژی منفی در روز دارند. این رژیم‌ها شامل رژیم‌های کم‌چرب، کم پروتئین، پروتئین بالا و با شاخص گلیسمی پایین است. از بین تمامی رژیم های غذایی این گروه، «رژیم غذایی کم کربوهیدرات با شاخص گلیسمی پایین با پروتئین افزایش یافته» بیشترین تأثیر را در حفظ کاهش وزن داشته است. طرفداران رژیم های غذایی کم کربوهیدرات معتقدند که یکی از دلایل افزایش اپیدمی چاقی، استفاده از رژیم های غذایی کم چرب و پر کربوهیدرات است که البته به نوع کربوهیدرات مصرفی نیز بستگی دارد.

قابل ذکر است که هیچ یک از روش های فوق بر یکدیگر برتری ندارند. در طراحی رژیم غذایی باید به نیازها و اولویت های فرد و حتی تیپ شخصیتی او توجه شود. عوامل موثر در تعیین نوع رژیم غذایی مناسب برای هر فرد عبارتند از:

  • شدت چاقی: هر چه شدت چاقی و عوارض ناشی از آن بیشتر باشد، محدودیت انرژی در رژیم غذایی بیشتر و شدیدتر می شود.
  • نشانه های بالینی کاهش وزن (مانند نارسایی تنفسی و بیماری های قلبی عروقی)
  • تلاش های مکرر برای کاهش وزن در گذشته: هر چه رژیم غذایی بیشتر، متعادل تر و میزان کاهش وزن کمتر باشد، مطلوب تر است.
  • وضعیت تغذیه فعلی
  • وضعیت روانی-اجتماعی فرد: احتمال بروز اختلالات روانی خوردن باید در فرد بررسی شود.

[1]

روزه جایگزین